13:32 EET Çarşem, 12/12/2018

Hejmara Nû

İstatistik

OnlîneOnlîne : 26


ÎroÎro : 181

meha rewacdarmeha rewacdar : 5132

Hemî MêvanHemî Mêvan : 662406

Arşiv

Sayı15

Kurteceribînekan II

Kurteceribînekan II

Qelem Şîr Dirêje ji Çemên Jiyanê Qelem nîşana lalan e, ‘elametê şevbuhurkên rengîn û bi sûretsûf in. Ew kesê ku ji kerr û gêjiyê bêpar in, bi saya qelemê xwe bêpar hiştine, tiştekî pir baş e. Lewra qelem di nava gengeşî û teqereqiyê de meşeke hundirîn û sikûnetî ye. Bi her dostî re dost bi her dujminî re duşmen e. Car caran ‘elemetê jixweçûyîn û ketina bin lingê basta zeman û teyya mekan e qelem. Weqta peyva ‘Ellahumme’ bi lêvê ket ‘sellî-barîk’ jî bi qelemê re tê, bi xwe diherike ser kaxezê. Lempe ye, find e, pertew e furûzan e qelem. Hişê mirovahiyê bi xêra vê mohra pîroz hatiye parastin. Zagonên îlahî û însanî jî… bîranîn, name, qeydên millî û dadî tev deyndarên vê rêzikreşikê ne. Aşiq bi wê derdê dilê xwe dikewîne. Tolstoy bi wê bûye Tolstoy, “Mem û Zîn”bi saya wê ji dilê Xanî niqutiye, “ÊşênWertherê Xort”di destê Goethe de bi saya wê bûye berhemeke mayînde. Gelek caran Zîn tunebe jî li holê qelem alikariyê dide Memê. Derketina her xêzekê darûyêhel ‘illetekê dide der. Qelem, bawerî û aramiya kesên mehrûm, mehkûm û mehcûran e. Daussila bi boyaxa qelemê te’ma xwe yî tûj vediguheze. Birîna lal ji pûçiyê derdixe, heval û hogiran bi bîr tîne û bêhna kaxez û hibrê bir ser serê dilê xemgînan de dike

DI KURMANCÎ DE DAÇEKA WEKÎ Û HEMWATEYÊN WÊ

DI KURMANCÎ DE DAÇEKA WEKÎ Û HEMWATEYÊN WÊ

Wekî ku tê zanîn carna di zimanan de herf an jî tîpek jî qîmeteke heyatî nîşan dide û ew tîp di zimên de dibin stûnên girîng. Îcar rewş di tîpekî de wiha be çima ev girîngî ji bo peyv, gîhanek an jî daçekê derbasdar nebe? Carna di nivîsekî de nebûna daçekekî wê nivîsê bêtehm û bêçêj dihêle. Di vê derê de divê mirov bi daçekan ve nivîsên xwe xurt bike û nivîsa xwe li ser zemînên qewî û berk ava bike. Bêjeyên ku em di kurmancî de, di bin sîwana daçekan de li ser hûr dibin mijareke berfireh e, em ê di vê nivîsa xwe de hewl bidin ku li ser daçeka “wekî” û hemwateyên wê rawestin û hingî ji destê me bê em ê ji edebiyata klasîk, ya nûjen, stran û qaydeyên gel jî sûdê wergirin û vê mijarê bi zelalî raxine pêşiya we.

Bavê Min Farûq e

Bavê Min Farûq e

Ez ‘Ebdullahê kurê ‘Umer im. ‘Umerê kurê Xetab, Hz. ‘Umer ango xelîfê Resûlullah ‘eleyhîselam. Min xwest hûn ji devê min bavê min nas bikin. Ji serî heta dawiyê. Bavê min 13 sal piştî Resûlullah ‘eleyhîselam hatiye dinê. Ji aliyê bavê ve digêhêje Resûlullah ‘eleyhîselam, ji aliyê dê ve digihêje Ebûcehîl.

Teqîna Mezin I

Teqîna Mezin I

Di vê vekolînê de tê xwestin ku li ser teoriyeke ku mijara xuliqîna gerdûnê şîrove dike, were sekinîn. Ev teorî, Teoriya Teqîna Mezin (The Big Bang Teory) e. Vekolîn dê ji du beşan pêk were. Di vê beşa yekem de dê bi awayekî kurteyî teorî û naveroka wê were nirxandin. Mijara bingehîn a teoriya Teqîna Mezin, derḧeqê destpêka gerdûnê de agahî dayîn û pirsên di vê qadê de bersivandin e. Ev teoriya bi tenê qala destpêka gerdûnê nake; xêra tîrojên fosîlbûyî û jêmayînên germahiya çirûsînên destpêkê, qonaxên mezinbûn û firehbûna gerdûnê jî şîrove û zelal dike. Ji doneyên îro, gav bi gav, qare bi qare ber bi paş ve diçe û xwe digihîne destpêkê. Teoriya Teqîna Mezin, li gor teoriyên din, derḧeqê destpêka gerdûnê de gelek agahiyan pê bawertir dide. Bi kurteya agahiyên xwe yên berfireh ve dibêje ku gerdûn ne ezelî ye, bi destpêk e. Li gor vê teoriyê, hebûna gerdûnê bi carekê ve dest pêkiriye û temenê wê, bi qasî13.7mîlyar salên cîhanê ne.

DEM û HEBÛN

DEM û HEBÛN

Ehmed Zirkî Heke car caran pirsên wekî “gelo dem heye?”, “dem çi ye?” û “ma dem ligorî ye an yek e?” an jî yên wekî “li her derê heman dem derbasdar e?” û “dem hew anek e?” bi stûkura we jî digre û mêjiyê we jî dihejîne, werin em tev hinekî li ser vê têgehê bifikirin.

Lalo

Lalo

Lalo zarokekî deh salî bû. Çav şîn, por bizinî, zirav û lawaz bû. Xwarina teyrekî tê de tune bû. Dema Lalo ji diya xwe dibe, bavê wî navê Lalo lê dike. Navê Lalo nasnavê bapîre bavê Lalo bi xwe bû. Navê bapîrê bavê Lalo yê rastî Evdal bû. Bapirê bavê Lalo Evdal nêzî sed salî jiyabû. Heft caran bi peyatî çibû mala Xwedê. Sal diwanzdeh meh bi rojî bû. Bîst û çar saet bi destmêj bû. Her şev radibû şevnimêjan. Her sibehê Qur’ana Pîroz dixwend. Di heman demê de jî di ciwaniya xwe de tev li serhildana Şêx Se’îd bibû. Ji ber ku zimanê wî lalik bû navê wî kiribûn Lalo. Lalo jî hema bi rastî jî Lalo bû. Yekî bi nav û pê, bejna wî di ser du metroyan re dirêj, çapana wî çapana fêrisa bi xwe bû. Dema kolozê xwe dida serê xwe û rextê çarperçe li nava xwe dipêça tiving diavêt milê xwe, gundiyan digot; “kesên meraqa çapana fêrisan dikin bila ji xwe re li bejna Lalo temaşekin.” Dema behsa wî dibû tim behsa wî û şervaniya wî dihat kirin.

‘Alimên Di Dewra Eyyûbiyan de Jiyane

‘Alimên Di Dewra Eyyûbiyan de Jiyane

1. ‘Alemudîn Qayser Hikumdarên mensûbî xanedana Eyûbî ji Siltan Selahedîn vir de ‘ilm û alim parastine. Ev parastin tenê ne ji bo ‘ilmên dînî bûye. Hikumdarên Eyyûbî ku ew bixwe jî bi ’ilmê re mijûl dibûn, di her qadê de piştevanî li ‘alimên xwedî fezîlet û merîfet kirine, bi wan re di dîwanên ‘ilmî de ku wan ew li dar dixistin ji bo gotûbêjên ‘ilmî amade bûne. Di dewra Eyyûbiyan de ligel ‘alimên ku di zanînên dînî de bi pêş ketibûn, di zanînên wek felsefe, astronomî, matematîk, hendese, tip û kîmyayê de jî ‘alimên gihîştibûn zêde bû. Yek ji wan ‘alimên navdar ên dewra xwe ‘Alemudîn Qayser e ku ‘alimê matematîk û astronomiyê ye. Di serî de el-Melîku’l-Kamil bal û xweşdariya el-Melîku’l-Eşref Mûsa û el-Melîku’l-Muzafer Mahmûdî kişandiye ser xwe. Jînenîgariya Qayserî him ji aliyê jîyana wî ya ‘ilmî û serkeftinên wî him jî ji aliyê siltan û hikumdarên mensûbî xanedana Eyûbiyan ve ku eleqe didan ser ‘ilmên wek riyaziyat û astronomiyê, xaleke girîng e.

Telqînên Ku li Stenbolê li Kurdan Hatine Kirin

Telqînên Ku li Stenbolê li Kurdan Hatine Kirin

Meqaleya Ustad Bedîuzeman a di Nutqê de derbas dibe, telqînên û nesîhetên li Stenbolê li kurdan hatine kirin in û di serî de wiha dibêje: “Telqînên li Stenbolê li kurdan hatine kirin.” Di dawiya wê meqalê de hevokek heye ku bi rastî û bi heqî nehatiye şîrovekirin. Dest ji şîrovekirinê berde bi xelet ma’ne kirine. Ew jî ev e dibêje: “Tirk aqilê me ye, em jî ji wan re qawet in, em bi hev re kanin bibin mirovên temam.” Çi tiştekî sipehî hatiye gotin; li hev anîn, alîkarî, bi hev re têkoşîn kirin heye di vê hevokê de.

Di Çîrokeke Gelêrî de Xusûsiyeteke Mirovî

Di Çîrokeke Gelêrî de Xusûsiyeteke Mirovî

Li gerdûnê hertişt li dor xebateke têkûz tevdigere. Gava meriv tenê li vê cîhana heyretefzûd temaşe dike meriv dibîne ku têr û tije xebat dimeşin. Tiştekî ne li rê tune. Her hebûn, bi pîvaneke şareza û nûwaze dilebite. Kêmasiyek tune. Li her aliyekî candar û ajal roj bîstûçar saet di xebatên xwe de ne. Geh ji bo hêlîna xwe dixebitin çivîk. Geh ji bo çêlikên xwe li newaleyan digerin mirîşk, geh bi avahiyan radipeliqin dargerînek, û bi vî awayî programa xwe ya sirûştî bi rê ve dibe. Geh ji bo hêkên xwe valakin li ciyan digerin masî, geh ji bo nêçîrê qertel ji jor ve zûmên xwe vedikin û li hêviya nêçîra xwe radiwestin û bi vî awayî bi hezaran mînak mirovan di heyretê de dihêle. Dema meriv bixwaze ku di vî warî de bikole, meriv ji xebatên nuwaze matmayî dimîne. Şukûftzede rengo rengo bi vê awayî xemilandîye.

ÎBNÎ SELAH EL-KURDÎ (577-643)

ÎBNÎ SELAH EL-KURDÎ (577-643)

Nameye nê zatî, Ebû Amr Usman lajê Evdirehmanî lajê Usmanî lajê Mûsayî Ebû Nasr Kurdî û Şehrezorî yo. No merdim bi naznameyê “Îbnî Selah eş-Şerxanî” ya meşhur o. Îbnî Selah serra 577 de dewa Şerxan de ameyo dunya ke na dewe dewêka Erbîlî ya û mintiqaya Şehrezorî ra nêzdî ya. No merdim dewrê xo de îlmê hedîsî, tefsîr, fiqih û îlmê rîcal de sey îmamî ya qebul beno. No merdim zaf îlman de wayîrê zanayîşî yo.

 

Ji Editor

Hejmara; 17-18

Hejmara; 17-18   Xwendevanên Hêja,   Bi hêjmareke têr û tesel, bi xebatên fêm û ferasetdar, bi lêkolîn û lêgerînên cûr bi cûr em dîsa li pêşberî we ne.  Ji ber hin sedemên zerûrî û pêwistdar hevde û hejde weke hêjmareke hevedudanî bi hev re kete çapê û gihişte ber destê we. ...

Login site